Κυριακή 4 Δεκεμβρίου 2016

Αρχιτεκτονική Παιδεία σε Καιρό Κρίσης


Η αρχιτεκτονική παιδεία στον καιρό της κρίσης

Η καλλιέργεια των αρχιτεκτονικών σπουδών στην Κύπρο είναι μια υπόθεση πρόσφατη όσο και ιδιαίτερου ενδιαφέροντος. Συνδεδεμένη αφενός με τη ραγδαία οικοδομική και οικονομική ανάπτυξη του τόπου τα τελευταία χρόνια, αφετέρου με παγιωμένες κοινωνικές αντιλήψεις για το θετικό 'προφίλ' του αρχιτεκτονικού επαγγέλματος, η αρχιτεκτονική εκπαίδευση αποτέλεσε ένα από τα κύρια αντικείμενα στο οποίο επένδυσαν τόσο η Κυβέρνηση όσο και μεγάλοι ιδιωτικοί εκπαιδευτικοί και επιχειρηματικοί όμιλοι. Ταυτόχρονα, πολλοί νέοι αντιμετώπισαν τις αρχιτεκτονικές σπουδές ως μια ευκαιρία για μελλοντική επαγγελματική εξασφάλιση αλλά και ως μια δυνατότητα επαφής με ένα γοητευτικό αν και εν πολλοίς άγνωστο, αντικείμενο 'μεταξύ επιστήμης και τέχνης'. Οι δεδομένες συνθήκες δημιούργησαν ένα ελπιδοφόρο και δημιουργικό περιβάλλον το οποίο έχει ήδη προσφέρει σημαντικά στον τόπο παράγοντας την πρώτη γενιά αρχιτεκτόνων εκπαιδευμένων στο νησί, γεγονός με μοναδική σημασία για την αρχιτεκτονική ταυτότητα της Κύπρου, αν και οι επιπτώσεις στο επίπεδο αυτό είναι αδύνατο ακόμα να εκτιμηθούν. Η προσφορά των κυπριακών αρχιτεκτονικών σχολών στα πρώτα χρόνια της πορείας του έγκειται ταυτόχρονα στην ενίσχυση του διαλόγου εντός της αρχιτεκτονικής κοινότητας αλλά και στην ευρύτερη προβολή της αρχιτεκτονικής στη δημόσια σφαίρα. Ίσως, το τελευταίο να είναι και το σημαντικότερο δεδομένου ότι οι σχολές δεν υπάρχουν απλά για τον εαυτό τους ούτε έστω για να τροφοδοτούν το αρχιτεκτονικό επάγγελμα και την οικοδομική παραγωγή. Η αρχιτεκτονική παιδεία είναι μία ανάγκη της ίδιας της κοινωνίας.

Η τρέχουσα κατάσταση είναι όμως ήδη ολότελα διαφορετική. Σε μεγάλο βαθμό, οι συνθήκες που γέννησαν τον αρχικό ενθουσιασμό έχουν μεταβληθεί με δεδομένη τόσο την ευρωπαϊκή νομισματική κρίση όσο και το φόβο των συνεπειών που αυτή θα έχει για τη χώρα. Επιπρόσθετα, η κρίση στο αρχιτεκτονικό επάγγελμα και τον ευρύτερο χώρο των κατασκευών και των επενδύσεων στη γη, είναι τετελεσμένο γεγονός. Σε ποια βάση θα μπορούσε να θεμελιωθεί η αναδιοργάνωση των στόχων και του περιεχομένου της αρχιτεκτονικής παιδείας ώστε να απαντήσει στα αιτήματα της κρίσης; Η απάντηση στο καίριο αυτό ερώτημα απαιτεί την ανάλυση τόσο των ευρύτερων συνθηκών (οικονομία, κοινωνία, θεσμοί, πολιτισμός)  όσο και μια αξιολόγηση των μέχρι τώρα κατακτήσεων αλλά και αστοχιών. Πάνω σε αυτήν την κριτική, θα αναζητηθούν νέοι σκοποί, στόχοι και στρατηγικές που, αναμφισβήτητα, έχουν να κάνουν με τον προσδιορισμό τελικά ενός νέου ρόλου για την ίδια την αρχιτεκτονική παιδεία και πρακτική στην μεταλασσόμενη κυπριακή κοινωνία. 

Πέμπτη 10 Νοεμβρίου 2016

CityLab 2016, Πάτρα: Ένα Εργαστήριο για την Αρχιτεκτονική της Πόλης


Συμμετοχή με την εισήγηση: "(Ε)ρωτώντας πας στην πόλη" στο αρχιτεκτονικό εργαστήριο Citylab 2016 με θέμα "Πόλη, Αρχιτεκτονική, Έρωτας" στο ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας στις 22-28 Σεπτεμβρίου.
Οργάνωση-Επιμέλεια και... Φιλοξενία: Παναγιώτης Πάγκαλος και Σταύρος Αλιφραγκής.



http://triantafylloug.blogspot.gr/2016_09_01_archive.html
http://citylab2016.tumblr.com/

Μεταφέρουμε απόσπασμα από την περιγραφή του εργαστηρίου και του σχετικού κύκλου ομιλιών: To Citylab 2016 διερευνά τρεις αλληλένδετες οπτικές: ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός ως εργαλείο ενεργοποίησης του έρωτα, η αρχαιολογία της σχέσης του έρωτα με την αρχιτεκτονική και την πόλη, η ερωτική συνθήκη στην πόλη και οι πολλαπλές ανακατασκευές και αναπαραστάσεις της.





Ημερίδα-Αφιέρωμα στο Atelier 66, 17 Δεκεμβρίου 2016

Πρόσκληση παρακολούθησης της ημερίδας-αφιέρωμα στο Atelier 66 από τις EK magazine , τον Ηλία Κωνσταντόπουλο και τον Πάνο Τσακόπουλο. Συμμετέχουμε με την εισήγηση "Atelier CAM: Ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής Δημήτρης Αντωνακάκης. Μια αρχειακή προσέγγιση"



ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ
ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 66 – Αtelier 66
Δημήτρης και Σουζάνα Αντωνακάκη

Αμφιθέατρο Μουσείου Μπενάκη οδού Πειραιώς
17 Δεκεμβρίου 2016

Το αρχιτεκτονικό περιοδικό ek και το Ελληνικό Ινστιτούτο Αρχιτεκτονικής οργανώνουν το Σάββατο 17 Δεκεμβρίου 2016, στο Αμφιθέατρο του Μουσείου Μπενάκη οδού Πειραιώς, Επιστημονική Ημερίδα αφιερωμένη στο έργο του Δημήτρη και της Σουζάνας Αντωνακάκη.

Αντικείμενο της Ημερίδας είναι η συνολική προσέγγιση της δημιουργικής παρουσίας των δύο αρχιτεκτόνων –αρχιτεκτονικής και εκπαιδευτικής– και η διερεύνηση του έργου του Εργαστηρίου 66, του αρχιτεκτονικού γραφείου που ίδρυσαν πριν 51 χρόνια και της συνέχειάς του ως Αtelier 66, η αναζήτηση του αποτυπώματος του έργου των ίδιων, αλλά και των κατά καιρούς μελών και συνεργατών του γραφείου, στην ελληνική αρχιτεκτονική των τελευταίων πενήντα χρόνων, καθώς και ο εντοπισμός των ευρωπαϊκών του συσχετίσεων.
Από τους λίγους Έλληνες αρχιτέκτονες που το έργο τους έχει περάσει εδώ και πολλά χρόνια στη διεθνή βιβλιογραφία, ο Δημήτρης και η Σουζάνα Αντωνακάκη έχουν τιμηθεί με πολλές διακρίσεις σε αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς, έχουν εκπροσωπήσει τη χώρα σε διεθνείς εκθέσεις, έχουν διδάξει στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, έχουν παρουσιάσει τη δουλειά τους σε διαλέξεις, σεμινάρια και τηλεοπτικές παραγωγές.

Οι εργασίες της Ημερίδας θα πραγματοποιηθούν σε δύο συνεδρίες (πρωινή και απογευματινή) διάρκειας περίπου τρεισήμισι ωρών η κάθε μία, με ενδιάμεσο διάλειμμα μιάμισης ώρας.
Θα περιλαμβάνονται τέσσερις ενότητες, που θα έχουν ως αντικείμενο:
Α. Το Εργαστήριο 66 αυτοβιογραφείται
Β. Δημήτρης και Σουζάνα Αντωνακάκη / Η διδασκαλία, ο λόγος, οι δράσεις
Γ. Εργαστήριο 66 – Αtelier 66 / Το έργο Ι / Εστιάσεις
Δ. Εργαστήριο 66 – Αtelier 66 / Το έργο ΙΙ / Θεωρητικές προσεγγίσεις

Θα παρουσιαστούν συνολικά 24 εισηγήσεις διάρκειας 15’ η κάθε μία, ενώ θα προβληθούν βιντεοσκοπημένες παρεμβάσεις από έγκριτους Ιστορικούς της αρχιτεκτονικής του εξωτερικού.
Μετά το τέλος των εισηγήσεων θα επακολουθήσει συζήτηση.

Ο κατάλογος των ομιλητών περιλαμβάνει, με αλφαβητική σειρά τους:
Δ. Αναστασιάδη και Γ. Κοκολάκη, αρχιτέκτονες, Τηλέμαχο Ανδριανόπουλο (ΕΜΠ), Αριστείδη Αντoνά (Παν. Θεσσαλίας), Στέλιο Γιαμαρέλο (Βartlett School of Architecture UCL), Νίκο Καλογήρου (ΑΠΘ), Ηλία Κωνσταντόπουλο (Παν. Πατρών), Μανώλη Οικονόμου (αρχισυντάκτη GreekArchitects.gr), Παναγιώτη Πάγκαλο (ΑΣΚΤ), Βαγγέλη Παπανδρέου και Κατερίνα Τσακμάκη, αρχιτέκτονες, Νίκο Πατσαβό (Παν. Ιωαννίνων), Βασιλική Πετρίδου (Παν. Πατρών), Νικόλα-Ίωνα Τερζόγλου (ΕΜΠ), Παναγιώτη Τουρνικιώτη (ΕΜΠ), Σοφία Τσιράκη (ΕΜΠ), Δημήτρη Φατούρο (ομ. Καθ. ΑΠΘ), Δημήτρη Φιλιππίδη (ομ. Καθ. ΕΜΠ),

καθώς και τα κατά καιρούς μέλη ή συνεργάτες του Εργαστηρίου 66:
Γαβριήλ Αηδονόπουλο και Ειράνα Μωρέτη, αρχιτέκτονες, Κωστή Δασκαλάκη, αρχιτέκτονα, Μπούκη Μπαμπάλου (Ομ. Καθηγήτρια ΕΜΠ), Αντώνη Νουκάκη, αρχιτέκτονα, Αλέκο Πολυχρονιάδη, αρχιτέκτονα, Λούση Τριανταφύλλου, Θεανώ Φωτίου (Ομ. Καθ. ΕΜΠ, Αν. Υπουργό Κοινωνικής Αλληλεγγύης) και Κωστή Χατζημιχάλη (Ομ. Καθ., Χαροκόπειο Παν.).

Επιστημονικοί υπεύθυνοι της Ημερίδας είναι ο Ηλίας Κωνσταντόπουλος, Καθηγητής, Τμήμα Αρχιτεκτόνων Παν. Πατρών, Πρόεδρος Ε.Ι.Α. και ο Παναγιώτης Τσακόπουλος, Δρ Αρχιτέκτων, Δ/ντής Σύνταξης του περιοδικού ek.

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, οργανώνεται την ίδια ημέρα, σε αίθουσα του Μουσείου Μπενάκη, έκθεση βιβλίων και αρχιτεκτονικών περιοδικών με αναφορές στο Εργαστήριο 66 και στους Δημήτρη και Σουζάνα Αντωνακάκη, καθώς και προβολές βίντεο σχετικών με το έργο τους. Επιμελητές της έκθεσης και των προβολών είναι οι αρχιτέκτονες Βαγγέλης Παπανδρέου και Κατερίνα Τσακμάκη.

Η Ημερίδα θα συνοδεύεται επίσης από την έκδοση ενός βιβλίου με θέμα τις κατοικίες που σχεδίασαν ο Δημήτρης και η Σουζάνα Αντωνακάκη στην Κρήτη.

Πρόγραμμα:

Έναρξη και χαιρετισμοί, 10:00-10:30
Παναγιώτης Τσακόπουλος, Δ/ντής σύνταξης ek
Ηλίας Κωνσταντόπουλος, Πρόεδρος Ελληνικού Ινστιτούτου Αρχιτεκτονικής,
Εκπρόσωπος Μουσείου Μπενάκη

10:30-12:30 Πρώτη Πρωινή συνεδρία 
Ενότητα Α / Το Εργαστήριο 66 αυτοβιογραφείται

Ομιλητές:
1. Ειράνα Μωρέτη & Γαβριήλ Αηδονόπουλος
2. Αλέκος Πολυχρονιάδης, αρχιτέκτων: "Εργαστήριο 66 : 50 χρόνια επίμονης προσπάθειας"
3. Κωστής Δασκαλάκης, αρχιτέκτων:  "Ήμουν κι εγώ εκεί"
4. Κωστής Χατζημιχάλης, αρχιτέκτων, Ομ. Καθηγητής, Τμ. Γεωγραφίας Χαροκόπειο Παν.:
    "Για το Εργαστήριο 66, πολύ προσωπική κατάθεση"
5. Θεανώ Φωτίου, αρχιτέκτων, Ομ. Καθηγήτρια Σχολή Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ, Αν. Υπουργός Κοινωνικής Αλληλεγγύης
6. Μπούκη Μπαμπάλου, αρχιτέκτων, Ομ. Καθηγήτρια Σχολή Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ: "Αφετηρίες + Συσχετίσεις"
7. Αντώνης Νουκάκης, αρχιτέκτων: "Εμπειρίες συνύπαρξης"
8. Λούση Τζάφου-Τριανταφύλλου, συνεργάτης Εργαστηρίου 66: "1980-2000… και συνεχίζουμε"

12:30-13:10 Διάλειμμα [40’]


13:10-14:40 Δεύτερη Πρωινή συνεδρία
Ενότητα Β / Δημήτρης & Σουζάνα Αντωνακάκη / Η διδασκαλία, ο λόγος, οι δράσεις

Ομιλητές:
1. Νικόλας-Ίων Τερζόγλου, αρχιτέκτων, Επίκουρος Καθηγητής, Σχολή Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ:
   "Μία Υπόθεση ‘Επιστημολογικής Τομής’ στο Έργο των Αντωνακάκη: Τρία Εννοιολογικά Πρίσματα Ερμηνείας"
2. Σοφία Τσιράκη, αρχιτέκτων, Επίκουρη Καθηγήτρια, Σχολή Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ:
   "Σ. & Δ. Αντωνακάκη: Η διδακτική παραβολή του ‘Ευπαλίνου ή του αρχιτέκτονα‘"
3. Παναγιώτης Πάγκαλος, αρχιτέκτων, διδάσκων στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών:
   "Οι Αντωνακάκη και η ελληνική αρχιτεκτονική εκπαίδευση"
4. Παναγιώτης Τουρνικιώτης, αρχιτέκτων, Καθηγητής, Σχολή Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ:
   "Η διδασκαλία του Δημήτρη Αντωνακάκη στο Πολυτεχνείο της Αθήνας"
5. Νίκος Πατσαβός, αρχιτέκτων, Διδάσκων, Τμήμα Αρχιτεκτόνων Παν. Ιωαννίνων:
   "Atelier CAM: Ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής Δημήτρης Αντωνακάκης. Μια αρχειακή προσέγγιση"

14:40-16:10 Μεσημεριανό Διάλειμμα [1h 30’]

16:10-17:40 Πρώτη Απογευματινή συνεδρία
Ενότητα Γ / Εργαστήριο 66 – Α66 Atelier / Το έργο Ι - Εστιάσεις

Ομιλητές:
1. Μανώλης Οικονόμου, Αρχισυντάκτης GreekArchitects.gr, Gratv.gr:
    "Τα αρχιτεκτονικά καλοκαίρια στο έργο των Δ. & Σ. Αντωνακάκη.
     Τα ξενοδοχεία Hydra Beach και Porto Hydra, 1989-2011"
2. Δημήτρης Αναστασιάδης και Γιώργος Κοκολάκης, αρχιτέκτονες:
    "Παραθεριστικός οικισμός στις Σπέτσες. Ιδέα, υλοποίηση, οικειοποίηση"
3. Βαγγέλης Παπανδρέου, Αρχιτέκτων, Βιομηχανικός Σχεδιαστής, March Αρχ/κός Σχεδιασμός,
    Κατερίνα Τσακμάκη, Αρχιτέκτων, Μηχανικός Ανακαίνισης και Αποκατάστασης Κτιρίων:
   "Πολυαισθητηριακή Αρχιτεκτονική για Εργάτες Εξόρυξης Βωξίτη.
    Ο Οικισμός στο Δίστομο των Σουζάνα & Δημήτρη Αντωνακάκη. Επισκέψεις Ι-VIΙ."
4. Στέλιος Γιαμαρέλος, αρχιτέκτων, Διδάσκων, Βartlett School of Architecture UCL, Λονδίνο:
    "Μια μονοκατοικία για 4 οικογένειες στην οδό Μπενάκη 118"
5. Τηλέμαχος Ανδριανόπουλος, αρχ/κτων, Επίκουρος Καθηγητής, Σχολή Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ:
    "Το Αναψυκτήριο στην Ακροναυπλία (1969)"

17:40-18:10 Διάλειμμα [30’]

18:10-19:40 Δεύτερη Απογευματινή συνεδρία
Ενότητα Δ / Εργαστήριο 66 – Α66 Atelier / Το έργο ΙΙ - Θεωρητικές προσεγγίσεις

Ομιλητές:
1. Βασιλική Πετρίδου, αρχιτέκτων, Καθηγήτρια, Τμήμα Αρχ/νων Πανεπιστημίου Πατρών:
    "Πολυπλοκότητες και αντιφάσεις στην αρχιτεκτονική του Πολυτεχνείου Κρήτης"
2. Δημήτρης Φατούρος, αρχιτέκτων, Ομ. Καθηγητής, Τμήμα Αρχιτεκτόνων ΑΠΘ:
    "Η δυναμική της μακράς διάρκειας"
3. Δημήτρης Φιλιππίδης, αρχιτέκτων, Ομ. Καθηγητής Σχολή Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ:
   "H χορευτική κίνηση στα έργα του A66"
4. Νίκος Καλογήρου, αρχιτέκτων, Καθηγητής, Σχολή Αρχιτεκτόνων ΑΠΘ
5. Ηλίας Κωνσταντόπουλος, αρχιτέκτων, Καθηγητής, Τμήμα Αρχ/νων Παν/μίου Πατρών:
    "Χορείες μεταβάσεων"

19:40-20:30 Συζήτηση και κλείσιμο της Ημερίδας

Βιντεοσκοπημένες παρεμβάσεις (αίθουσα έκθεσης):
1. Francois Loyer, Ιστορικός Τέχνης, CNRS, Παρίσι
2. Kenneth Frampton, Ιστορικός αρχιτεκτονικής, Columbia University, Νέα Υόρκη
3. Herman Hertzberger, αρχιτέκτων, Άμστερνταμ
4. Γιάννης Τσιώμης, αρχιτέκτων, EHESS, Παρίσι
5. Jean Louis Cohen, Ιστορικός αρχιτεκτονικής, New York University Institute of Fine Arts
Είσοδος ελεύθερη


Οργάνωση: περιοδικό ek, Ελληνικό Ινστιτούτο Αρχιτεκτονικής, με τη συμπαράσταση του Μουσείου Μπενάκη
Επιστημονική επιμέλεια: Παναγιώτης Τσακόπουλος, Ηλίας Κωνσταντόπουλος

http://www.ek-mag.com/article/events/w_A66?l=gr